Ιπποφαές: Τι Είναι και Ποια Είναι τα Οφέλη του για την Υγεία;

Το ιπποφαές (Hippophae rhamnoides) είναι ένας καρπός που τα τελευταία χρόνια έχει κερδίσει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ως τρόφιμο και συστατικό προϊόντων διατροφής.

Οι μικροί πορτοκαλί καρποί του ξεχωρίζουν για το ιδιαίτερα σύνθετο διατροφικό τους προφίλ, καθώς περιέχουν βιταμίνες, καροτενοειδή, πολυφαινόλες, λιπαρά οξέα και άλλα βιοδραστικά συστατικά.

Τι ακριβώς είναι όμως το ιπποφαές; Ποια θρεπτικά συστατικά περιέχει και ποια από τα οφέλη που του αποδίδονται υποστηρίζονται από την επιστημονική έρευνα;

Ας τα δούμε ένα προς ένα.

Τι είναι το ιπποφαές;

Το ιπποφαές είναι ένας φυλλοβόλος θάμνος ή μικρό δέντρο του γένους Hippophae, με χαρακτηριστικούς πορτοκαλί έως κιτρινωπούς καρπούς.

Το είδος που έχει μελετηθεί περισσότερο είναι το Hippophae rhamnoides L.

Ο καρπός έχει ιδιαίτερη διατροφική σύσταση και χρησιμοποιείται σε διάφορα τρόφιμα και προϊόντα, όπως χυμούς, ροφήματα, μαρμελάδες, έλαια και συμπληρώματα διατροφής.

Το ενδιαφέρον γύρω από το ιπποφαές οφείλεται κυρίως στον συνδυασμό πολλών διαφορετικών βιοδραστικών συστατικών του.

Γιατί θεωρείται ιδιαίτερος καρπός;

Σε αντίθεση με ένα τρόφιμο που ξεχωρίζει για ένα μόνο θρεπτικό συστατικό, το ιπποφαές περιέχει μια μεγάλη ποικιλία ενώσεων.

Μεταξύ άλλων έχουν εντοπιστεί:

• βιταμίνες
• καροτενοειδή
• πολυφαινόλες
• φλαβονοειδή
• λιπαρά οξέα
• φυτοστερόλες
• οργανικά οξέα
• μέταλλα

Η σύσταση μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την ποικιλία, το μέρος του φυτού και τον τρόπο επεξεργασίας.

Ποια θρεπτικά συστατικά περιέχει το ιπποφαές;

Βιταμίνες και καροτενοειδή

Το ιπποφαές περιέχει διάφορες βιταμίνες και καροτενοειδή, ενώ η χαρακτηριστική πορτοκαλί απόχρωση των καρπών συνδέεται με την παρουσία καροτενοειδών.

Πολυφαινόλες και φλαβονοειδή

Οι πολυφαινόλες και τα φλαβονοειδή είναι ενώσεις που βρίσκονται σε πολλά φυτικά τρόφιμα και έχουν μελετηθεί για την αντιοξειδωτική και άλλες βιολογικές τους δράσεις.

Λιπαρά οξέα

Ένα από τα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά του ιπποφαούς είναι η παρουσία διαφορετικών λιπαρών οξέων, τόσο στον καρπό όσο και στο έλαιο που παράγεται από τα συστατικά του.

8 πιθανά οφέλη του ιπποφαούς που έχουν μελετηθεί

1. Αντιοξειδωτική δράση

Το ιπποφαές περιέχει πολυφαινόλες, καροτενοειδή και άλλες ενώσεις με αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Οι ενώσεις αυτές έχουν μελετηθεί για την ικανότητά τους να επηρεάζουν οξειδωτικές διεργασίες στον οργανισμό.

2. Αντιφλεγμονώδης δράση

Εργαστηριακές και προκλινικές μελέτες έχουν εξετάσει πιθανές αντιφλεγμονώδεις δράσεις συστατικών του ιπποφαούς.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα αυτά δεν σημαίνουν ότι η κατανάλωση ιπποφαούς μπορεί να αντικαταστήσει οποιαδήποτε θεραπεία.

Η ανθρώπινη κλινική τεκμηρίωση παραμένει πιο περιορισμένη.

3. Υποστήριξη της καρδιαγγειακής υγείας

Η παρουσία πολυφαινολών, καροτενοειδών και λιπαρών οξέων έχει οδηγήσει σε έρευνα σχετικά με πιθανές καρδιαγγειακές επιδράσεις.

Μάλιστα, μετα-ανάλυση τυχαιοποιημένων μελετών εξέτασε την επίδραση συμπληρωμάτων ιπποφαούς σε δείκτες του μεταβολικού συνδρόμου και βρήκε μειώσεις σε ορισμένα λιπίδια του αίματος, ιδιαίτερα σε άτομα με διαταραχές του λιπιδαιμικού προφίλ. Δεν βρέθηκε όμως συνολικό όφελος σε όλους τους δείκτες, όπως γλυκόζη, αρτηριακή πίεση ή BMI.

Άρα, τα ευρήματα είναι ενδιαφέροντα αλλά δεν αποτελούν απόδειξη ότι το ιπποφαές προλαμβάνει ή θεραπεύει καρδιαγγειακές παθήσεις.

4. Ενδιαφέρον για την υγεία του δέρματος

Το ιπποφαές και ιδιαίτερα τα έλαιά του έχουν μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στο δέρμα.

Το ενδιαφέρον συνδέεται με τα λιπαρά οξέα, τα καροτενοειδή και τις άλλες βιοδραστικές ενώσεις που περιέχει.

5. Υποστήριξη του μεταβολισμού

Η έρευνα έχει εξετάσει επίσης πιθανές επιδράσεις του ιπποφαούς σε λιπίδια και άλλους μεταβολικούς δείκτες.

Τα διαθέσιμα δεδομένα είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν δικαιολογούν την παρουσίαση του ιπποφαούς ως «λιποδιαλυτικού» ή ως προϊόντος αδυνατίσματος.

6. Ενδιαφέρον για το ανοσοποιητικό

Ορισμένα συστατικά του ιπποφαούς έχουν μελετηθεί για ανοσοτροποποιητικές δράσεις.

Ωστόσο, άλλο η εργαστηριακή ή προκλινική δράση και άλλο η απόδειξη ότι ένα τρόφιμο ή συμπλήρωμα «ενισχύει το ανοσοποιητικό» με συγκεκριμένο κλινικό αποτέλεσμα.

Γι’ αυτό προτιμούμε να μιλάμε για διατροφική υποστήριξη και όχι για θεραπευτικές υποσχέσεις.

7. Πιθανή συμβολή στην υγεία του ήπατος

Προκλινικές μελέτες έχουν εξετάσει ενώσεις του ιπποφαούς για πιθανές ηπατοπροστατευτικές δράσεις.

Τα αποτελέσματα είναι ενδιαφέροντα, αλλά χρειάζεται περισσότερη ανθρώπινη έρευνα πριν εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για συγκεκριμένες παθήσεις.

8. Γενικό ενδιαφέρον ως τρόφιμο πλούσιο σε βιοδραστικές ενώσεις

Ίσως αυτό είναι το πιο ασφαλές συμπέρασμα.

Το ιπποφαές αποτελεί ένα ενδιαφέρον φυτικό τρόφιμο με ιδιαίτερα πλούσια σύνθεση βιοδραστικών συστατικών.

Αυτός είναι και ο λόγος που συνεχίζει να μελετάται τόσο ως τρόφιμο όσο και ως συστατικό λειτουργικών τροφίμων και συμπληρωμάτων.

Ιπποφαές και αντιοξειδωτικά: τι σημαίνει αυτό;

Ο όρος «αντιοξειδωτικό» χρησιμοποιείται συχνά στη διατροφή, αλλά δεν σημαίνει ότι ένα τρόφιμο λειτουργεί σαν φάρμακο.

Τα αντιοξειδωτικά συστατικά μπορούν να συμμετέχουν στην προστασία των κυττάρων από οξειδωτικές διεργασίες, ενώ η συνολική διατροφική εικόνα έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο τρόφιμο.

Για αυτό το ιπποφαές μπορεί να αποτελεί μέρος μιας ποικίλης διατροφής, όχι όμως υποκατάστατο μιας ισορροπημένης διατροφής ή ιατρικής θεραπείας.

Πώς καταναλώνεται το ιπποφαές;

Το ιπποφαές μπορεί να συναντηθεί σε διαφορετικές μορφές, όπως:

• φρέσκος ή επεξεργασμένος καρπός
• αποξηραμένο ιπποφαές
• χυμός
• πολτός
• έλαιο
• σκόνη
• ροφήματα
• συμπληρώματα διατροφής

Η διατροφική σύσταση και η περιεκτικότητα σε συγκεκριμένες ενώσεις μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με την επεξεργασία και το προϊόν.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να διαβάζετε την ετικέτα και να ελέγχετε τι ακριβώς περιέχει το προϊόν που επιλέγετε.

Ιπποφαές ως τρόφιμο ή ως συμπλήρωμα;

Αυτά τα δύο δεν είναι απαραίτητα το ίδιο.

Ένα προϊόν τροφίμου μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέρος της καθημερινής διατροφής, ενώ ένα συμπλήρωμα διατροφής μπορεί να περιέχει συγκεκριμένη ποσότητα εκχυλίσματος ή άλλων συστατικών.

Επομένως, δεν πρέπει να μεταφέρουμε αυτόματα τα αποτελέσματα μιας μελέτης που έγινε σε συγκεκριμένο εκχύλισμα ή συμπλήρωμα σε οποιοδήποτε προϊόν περιέχει ιπποφαές.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν μιλάμε για πιθανά οφέλη στην υγεία.

Ποιοι μπορούν να καταναλώνουν ιπποφαές;

Ως τρόφιμο, το ιπποφαές μπορεί να ενταχθεί σε μια ποικίλη διατροφή, εφόσον δεν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος αποφυγής του.

Για συμπληρώματα διατροφής, όμως, χρειάζεται περισσότερη προσοχή.

Αν κάποιος:

• λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή,
• είναι έγκυος ή θηλάζει,
• έχει κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας,
• πρόκειται να υποβληθεί σε επέμβαση,

καλό είναι να συμβουλευτεί γιατρό ή φαρμακοποιό πριν χρησιμοποιήσει συμπλήρωμα διατροφής.

Πώς να επιλέξετε προϊόν ιπποφαούς;

Πριν αγοράσετε ένα προϊόν, κοιτάξτε:

✔ Τη μορφή του προϊόντος

Καρπός, αποξηραμένο προϊόν, χυμός, σκόνη, έλαιο ή συμπλήρωμα έχουν διαφορετική χρήση.

✔ Τα συστατικά

Ελέγξτε αν περιέχει πρόσθετη ζάχαρη ή άλλα συστατικά.

✔ Την ποσότητα

Στα συμπληρώματα, δείτε ακριβώς πόσο ιπποφαές ή εκχύλισμα περιέχει κάθε ημερήσια δόση.

✔ Τις οδηγίες χρήσης

Ακολουθείτε πάντα τη συνιστώμενη χρήση του κατασκευαστή.

🍊 Πώς μπορείτε να απολαύσετε το ιπποφαές στην καθημερινότητά σας;

Το ιπποφαές μπορεί να καταναλωθεί με διάφορους τρόπους, ανάλογα με το προϊόν. Μία εύκολη και γευστική επιλογή είναι να το εντάξετε στο πρωινό ή στο δεκατιανό σας μέσα από μια μαρμελάδα με βάση το ιπποφαές.

Στο KoupStore μπορείτε να βρείτε τρεις διαφορετικούς γευστικούς συνδυασμούς:

• Μαρμελάδα Ιπποφαές με Πορτοκάλι – για όσους αγαπούν τον συνδυασμό του ιπποφαούς με τις εσπεριδοειδείς νότες.
• Μαρμελάδα Ιπποφαές με Ρόδι – ένας ιδιαίτερος συνδυασμός με φρουτώδη γεύση.
• Μαρμελάδα Ιπποφαές με Μήλο – μια πιο ήπια και φρουτώδης επιλογή.

Μπορείτε να τις απολαύσετε πάνω σε ψωμί ή φρυγανιά, μαζί με γιαούρτι ή ως μέρος ενός απλού πρωινού ή δεκατιανού.

❓ Συχνές ερωτήσεις για το ιπποφαές

Τι είναι το ιπποφαές;

Το ιπποφαές είναι ένας θάμνος του γένους Hippophae, με χαρακτηριστικούς πορτοκαλί καρπούς. Το Hippophae rhamnoides είναι το είδος που έχει μελετηθεί περισσότερο.

Ποια είναι τα βασικά οφέλη του ιπποφαούς;

Το ιπποφαές περιέχει πολλές βιοδραστικές ενώσεις και έχει μελετηθεί για αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, καρδιαγγειακές, μεταβολικές και άλλες πιθανές δράσεις. Ωστόσο, δεν έχουν όλες οι δράσεις επιβεβαιωθεί με ισχυρά κλινικά δεδομένα.

Το ιπποφαές έχει βιταμίνη C;

Το ιπποφαές περιέχει βιταμίνη C, αλλά η ακριβής ποσότητα εξαρτάται από την ποικιλία και το προϊόν.

Το ιπποφαές βοηθά στο αδυνάτισμα;

Δεν πρέπει να θεωρείται τρόφιμο ή συμπλήρωμα αδυνατίσματος. Υπάρχουν ερευνητικά δεδομένα για ορισμένους μεταβολικούς δείκτες, αλλά δεν υπάρχει βάση για να παρουσιάζεται ως «λιποδιαλύτης».

Πώς μπορώ να καταναλώσω ιπποφαές;

Ανάλογα με το προϊόν, μπορεί να καταναλωθεί ως αποξηραμένος καρπός, χυμός, σκόνη, έλαιο ή ως συστατικό συμπληρώματος.

Είναι καλύτερο το ιπποφαές ως τρόφιμο ή ως συμπλήρωμα;

Εξαρτάται από τον στόχο. Το τρόφιμο μπορεί να ενταχθεί στη διατροφή, ενώ τα συμπληρώματα έχουν συγκεκριμένη σύνθεση και δοσολογία. Δεν είναι σωστό να θεωρούμε ότι έχουν ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα.

Είναι ασφαλές το ιπποφαές;

Οι διαθέσιμες ανασκοπήσεις δεν δείχνουν γενικευμένη τοξικότητα του καρπού ή των σπόρων, αλλά η ασφάλεια εξαρτάται από τη μορφή και τη χρήση του προϊόντος. Για συμπληρώματα και ειδικές καταστάσεις υγείας είναι προτιμότερη η συμβουλή επαγγελματία υγείας.

Συμπέρασμα

Το ιπποφαές είναι ένας ιδιαίτερος καρπός με πλούσιο διατροφικό και φυτοχημικό προφίλ. Περιέχει καροτενοειδή, πολυφαινόλες, βιταμίνες, λιπαρά οξέα και άλλες βιοδραστικές ενώσεις που έχουν αποτελέσει αντικείμενο σημαντικής επιστημονικής έρευνας.

Τα μέχρι σήμερα δεδομένα είναι ενδιαφέροντα και υποστηρίζουν την περαιτέρω μελέτη του ιπποφαούς, ιδιαίτερα σε σχέση με την αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη και μεταβολική του δράση. Παράλληλα, όμως, χρειάζεται προσοχή στους ισχυρισμούς υγείας, καθώς μεγάλο μέρος της έρευνας παραμένει προκλινικό και τα αποτελέσματα από εργαστηριακές μελέτες ή συγκεκριμένα εκχυλίσματα δεν μπορούν να μεταφέρονται αυτόματα σε όλα τα προϊόντα ιπποφαούς.

Με άλλα λόγια, το ιπποφαές είναι ένα ενδιαφέρον τρόφιμο και συστατικό μιας ισορροπημένης διατροφής, όχι ένα «θαυματουργό» προϊόν που αντικαθιστά τη σωστή διατροφή ή την ιατρική φροντίδα.

Πηγή: PubMed